Sanat tarihi sürecinde, gerek resim, gerek heykel dalında bir çok Yunan mitolojisi tanrıları ele alınmıştır. Yunan mitolojisi, hikayelerinden dolayı benim de çok dikkatimi çeken konulardan biridir. Hadi gelin hep birlikte bu tanrıların kim olduğuna ve görevlerine kısacık bir göz atalım;
Öncelikle şunu bilmeliyiz ki, koskoca yunan tanrıları ve tanrıçaları, Khaos adı verilen sonsuz bir boşluktan var oldu. Başlıca;
Gaia: Toprak Ana
Tartaros: Ölüler Ülkesinin En Derin Yeri
Eros: Aşk
Erebos: Yer Altı Karanlığı
Nkys: Gece
Esir: Dünyayı Saran Işıklı Tabaka
Hemera: Gün. Var oldu.

Toprak ana adını verdiğimiz Gaia; tek başına Uranus (Gökyüzü) ve Pontus’u (Denizler)doğurdu. Dağları yarattı. Daha sonrasında ise, Uranus ve Pontus birleşmesinden, ‘’Titanlar’’ olarak bilinen 12 tanrı doğdu. Bunlar da şu şekilde; 6 erkek tanrı;
-Okeanos
-Krios
-İapenos
-Rhea
-Mnemosyne
-Tethys

6 dişi tanrı;
-Koios
-Hyperion
-Theia
-Themis
-Phoebe
-Kronos

Bu birleşmeden, Deniz tanrı ve tanrıçaları oluştu. Bunlar, erkek tanrıları; Nereus, Phorkys, Thaumas ve dişi tanrıçaları; Eurybia ve Keto’dur.

Gaia ve Uranus’un çocuğu olan Kronos, çocuklarından iğrenen ve onları doğar doğmaz toprağın derinliğine kapatan babasını acımadan öldürdü. Uranus’un toprağa saçılan kanlarından;
-Erinsyler (Öç tanrıçası)
-Gigantlar (Devler)
-Orman Perileri
-Denize düşen erkeklik organından Aphrodite doğdu.

Bu olaydan sonra 12 Titan devrildi ve Olymposlu tanrılar başa geçti. 12 tanrı, Olympos dağında yaşamaya başladı ve 12 sayısı hiç değişmedi. Bir tanrı eklense, başka bir tanrı görevini bırakırdı ve 12 sayısı sabit kalırdı.

Hadi gelin bu 12 tanrıyı, sanatçıların tasvirleri ile tanıyalım.

ZEUS (Gökyüzü ve Hava Olayları Tanrısı)

Bu heykel, Phidias adlı heykeltıraş tarafından yapılmıştır. 7 metre genişliğe, 12 metre yüksekliğe sahiptir. Maalesef eseri bu haliyle görmeniz mümkün değil çünkü, Yunanistan’dan İstanbul’a taşınmış ve büyük bir yangın sonrası heykelin yalnızca külleri kalmıştır. Eserin kalıntıları ise şu an Paris’te bir müzede sergilenmektedir. Ayrıca bu heykel, dünyanın 7 harikasından biridir.

POSEİDON (Denizler ve Depremler Tanrısı)

Denizler tanrısı Poseidon. Erken Roma Dönemi M.Ö. 1. Yüzyıl – M.S. 1. Yüzyıl. Şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

HADES (Yer Altı ve Ölülerin Tanrısı)

‘’Bernini’’ gerçekten gelmiş geçmiş en mükemmel sanatçılardan bir tanesi. Bu heykelin altında aslında koskocaman bir hikaye gizli. Birkaç cümleyle şöyle anlatabilirim; heykelde gördüğünüz kadın, Zeus ve Demeter’in güzeller güzeli kızı Proserpine. Hades, Proserpine’e aşıktır ve onu alıp yer altı dünyasına götürmek ister. Proserpine’in babası olan Zeus, Demeter’den gizlice Hades’e kızını kaçırmasını söyler. Rivayete göre Proserpine tarlada çiçek toplarken Hades yer altı dünyasından çıkıp onu zorla kaçırır. Demeter bu duruma çok üzülür ve Zeus’u bırakıp kızını aramaya başlar. Herkes aç kalır, tanrılar toprağa bereket vermesi için Demeter’e yalvarır. Hades’i de Proserpine’i özgür bırakması için ikna etmeye çalışırlar. Fakat yer altı dünyasında bir şey yiyenin yer yüzüne çıkamayacağı kuralı hakimdir. Hades’i ikna ederler ve Proserpine sadece 3 ay yer altı dünyasında kalıp, geri kalan 9 ay yer yüzünde olacaktır. Proserpine, yer yüzüne çıktığı zaman Demeter yer yüzünü çiçeklerle donatır. Yer altında olduğu zaman da kış gelecektir. Mevsimler bu şekilde oluşmuştur.
Bu heykelde, Proserpine’in gözyaşları içerisinde Hades’ten kurtulmak için çırpındığı ana tanıklık etmektesiniz.

HEPHAİSTOS (Demircilik ve Ateş Tanrısı)

Zeus ve Hera’nın oğlu olan Hephaistos, Olympos tanrıları arasından en tuhaf ve en çirkin olarak tasvir edilir. Fakat resim ve heykellerde orta boylarda, güçlü ve kaslı gösterilir. Bir elinde çekiç, bir elinde de şimşek demeti bulunur.

ARES (Savaş Tanrısı)

Bu Ares heykeli, şu anda Zeugma Müzesi’nde sergilenmektedir. M.S. 2. Yüzyılda yapılmıştır ve yüksekliği 150 santimdir. Heykelin göz bebekleri altından ve gümüşten, geri kalanı ise bronzdan yapılmıştır.

HERMES (Hırsızlık, Şifa, Yolculuk, Haberleşme Tanrısı)

Tanrıların habercisi olan Hermes’in bu heykeli, Antalya Müzesi’nde sergileniyor.

DİONİSOS (Şarap, Üzüm, Eğlence, Partiler Tanrısı)

Dionysos cheers!

ARTEMİS (Okçuluk, Avcılık, Ay, Bakirelik Tanrısı)

1956 yılında Efes’te yapılan kazılarda iki adet Artemis heykeli bulunmuş. Birine ‘’Büyük Artemis Heykeli’’ diğerine ‘’Güzel Artemis Heykeli’’ adını vermişler.

AFRODİT (Aşk ve Güzellik Tanrıçası)

Atinalı Praksiteles’in şaheseridir kendileri.

ATHENA (Zeka ve Barış Tanrıçası)

Viyana’da Avusturya Parlamentosu önünde bulunan Athena heykeli.

HERA (Evlilik, Bereket, Aile Tanrıçası)

Hera; başı taçlı, görkemli, ağır başlı ve güçlü bir kadın olarak tasvir edilir. Nar, Tavus kuşu ve karga Hera’nın simgeleridir.

APOLLON (Işık, Sanat, Şiir, Okçuluk, Tıp Tanrısı)

Hayran kaldığım bir diğer heykel ise Bernini’nin Apollo ve Daphne heykelidir. 1625 yılında yapılmıştır. 243 cm yüksekliğindedir. Hikayesi ise şu şekildedir; Eros’un iki oku varmış. Biri sapladığı kişiye sonsuz aşk verirmiş, diğeri ise aşktan tamamen uzaklaşmasını sağlarmış. Eros’un ilk oku Apollon’a denk gelmiş ve Daphne’ye sonsuz bir aşk beslemeye başlamış. İkinci ok da tahmin edersiniz ki Daphne’ye denk gelmiş. Daphne, Apollo’ya yakalandığında, deniz tanrısı olan babasından yardım ister. Babası bu eziyete dayanamaz ve onu hemen oracıkta defne ağacına çevirir. Eee defne ağacı da bu hikayeden geliyor tabi.

2 Replies to “Yunan Tanrıları Aşkına!

  1. Bu derece detaylı anlatan bir blog daha görmedim en sevdiğim ve ilgi duyduğum konuydu ve aşırı beğendim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir